Kennelbegeleiding

Keizersnede

Inleiding
Indien de geboorte niet naar wens verloopt en een bedreiging gaat vormen voor het moederdier dan zal een dierenarts besluiten tot een geboorte met de keizersnede. Hierbij wordt de buik chirurgisch geopend waarna de pups geboren worden door een snede in de baarmoeder. Bij sommige rassen is een normale geboorte niet meer mogelijk of dermate risicovol dat standaard wordt besloten om een keizersnede uit te voeren. Het is niet mijn bedoeling om tot in detail de keizersnede te bespreken maar op basis van ervaringen met honderden uitgevoerde keizersneden wil ik graag enkele kanttekeningen plaatsen voor een goede afloop. Hierna volgen enkele aandachtspunten.

Wanneer een keizersnede toepassen?
Indien de totale geboorte niet op gang komt zal de dierenarts besluiten tot een keizersnede. Hoe lang men kan wachten hangt af van het aantal vruchten. Om deze beslissing te vergemakkelijken is het van groot belang om de juiste dekdata nauwkeurig vast te leggen. Indien het een ras betreft dat standaard met een keizersnede wordt geholpen kiest de dierenarts een dag kort voor de te verwachten werpdatum. Uit bovenstaande blijkt ook wel dat een enkele dekking de voorkeur geniet om nauwkeurig de ouderdom van de dracht te kunnen bepalen. Een teef die "een week bij de reu is verbleven" is niet te berekenen qua ouderdom van de dracht. Het verschil tussen levensvatbaar en niet levensvatbaar is slechts enkele dagen.

Mag ik oxytocine (pyton) toepassen?
Deze handeling is bij de wet verboden voor de eigenaar. Oxytocine laat de baarmoeder circulair samentrekken, dit betekent dat pups opgesloten zullen raken in de achterste delen van de hoornen. Dit verhoogt sterk de kans op sterfte of het risico van een keizersnede. Indien toediening geen verbetering brengt zal snel een keizersnede uitgevoerd dienen te worden. Indien er al pups geboren zijn leg deze dan zo snel mogelijk aan. Het zogen zorgt voor een inwendige release van oxytocine, echter in een veel veiliger doseringsregime.

Conditie van de teef
Een onjuiste voeding kan leiden tot vernauwing van de geboorte weg (vetzucht) of een gebrek aan contractiekracht van de buikspieren en baarmoeder (onjuiste gift calcium). Een juiste vaccinatie en ontwormingsregime zijn vanzelfsprekend.

Rust is geboden!
Niet zelden kom ik bij een teef of de hele buurt zit rond de kist. Een onrustige teef staat op en gaat weer verliggen. Iedere keer als de teef opstaat zakt de ingedaalde vrucht een stukje terug waardoor een deel van de verrichte arbeid totaal verloren gaat. Zo raakt de teef uitgeput en dreigt de keizersnede.

Hoe vaak mag een teef een keizersnede ondergaan?
Dit is ook een ethische kwestie. Bij een goede chirurgische techniek (liever 1 snede in de baarmoeder dan twee) zijn 3 keizersneden goed mogelijk. Ook om de teef weer drachtig te kunnen krijgen is het van groot belang dat er zo min mogelijk littekenweefsel ontstaat.

Hoe blijven de pups zo sterk mogelijk?
Tijdig ingrijpen is natuurlijk van groot belang. Daarnaast is de gebruikte anesthesiemethode van groot belang. Er zijn verschillende mogelijkheden afhankelijk van de voorkeur en ervaring van de behandelend dierenarts. Mijn persoonlijke voorkeur gaat uit naar een locale verdoving waardoor de pups onverdoofd ter wereld komen en maximaal krachtig zijn. Op deze manier is hun warmteverlies niet versterkt en kunnen ze snel drinken bij de moeder. Het voordeel voor de teef is dat ze "lopend de OK uitgaat" en snel de pups kan zogen. In al die jaren heb ik slechts 1 hond meegemaakt die in paniek raakte en die toch verdoofd moest worden. Het gebruik van een couveuse is ideaal omdat de omloop niet meer dan enkele pupjes warm kan houden. Door de couveuse koelen de pups niet af en blijven ze krachtig.

Accepteert de nullipare teef de pups zonder normale geboorte?
Dit is inderdaad een risico, maar met een locale verdoving en krachtige pups kunnen de pups snel drinken. Als de eigenaar de teef kalmeert en er in slaagt om enkele pups te laten drinken dan heeft dit een zeer kalmerende werking op de teef waardoor de acceptatie meestal goed verloopt.

Hoe zit het met de wond?
Het is het gunstigst als deze inwendig kan worden gesloten zodat de pups niet met de nageltjes in de hechtingen en / of wond kunnen klauwen. Bij teven met forse melkklierpakketten moet men oppassen voor smetplekken ten gevolge van broei. Voorzichtig schoonmaken en droog houden is dan gewenst.

Natuurlijk zitten er behoorlijke haken en ogen aan een keizersnede. Voorop staat het redden van het leven van de teef. Het gelijktijdig met en keizersnede de teef steriliseren is niet gewenst. Vanwege de sterk vergrote bloedvaten zijn de risico's op complicaties groot. Als de teef sterft of ziek wordt tijdens de zoogperiode dan heeft dat ook gevolgen voor de puppies. Bovendien geeft het aanleiding tot sterke veranderingen in de circulatie en gaat het gepaard met het verlies van veel bloed en kostbare eiwitten. Beter is het om de sterilisatie na het spenen, als de teef weer in goede conditie is, uit te laten voeren.

B.J. Carrière, Dierenarts.
Dierenkliniek Ermelo, (spoed)kliniek voor gezelschapsdieren.
Tel. 0341-553325 of kijk op onze site www.dierenkliniek-ermelo.nl

Terug...